W czerwcu 2025 r. miałam przyjemność uczestniczyć w seminarium eksperckim zorganizowanym przez UNICEF Polska, poświęconym projektowi Komentarza Ogólnego nr 27 Komitetu Praw Dziecka ONZ, dotyczącym prawa dzieci do dostępu do wymiaru sprawiedliwości i skutecznych środków ochrony.

Seminarium zgromadziło przedstawicieli kluczowych instytucji – Biura Rzecznika Praw Dziecka, Ministerstwa Sprawiedliwości, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, organizacji pozarządowych, środowisk naukowych, a także praktyków: sędziów, adwokatów, radców prawnych, psychologów i przedstawicieli instytucji ochrony praw człowieka.

Komentarz Ogólny nr 27 – narzędzie ochrony praw dziecka

Komentarze Ogólne Komitetu Praw Dziecka ONZ służą pogłębionej interpretacji postanowień Konwencji o Prawach Dziecka i ich praktycznemu wdrożeniu w krajowych systemach prawnych. Komentarz nr 27 koncentruje się na prawie dzieci do sprawiedliwości – rozumianym nie tylko jako dostęp do sądu, lecz jako realna możliwość skorzystania ze środków ochrony prawnej, w tym prawa do bycia wysłuchanym, udziału w procedurach oraz otrzymania pomocy adekwatnej do sytuacji i wieku.

Wystąpienie prof. Magdaleny Szafranek

Wprowadzeniem do dyskusji było wystąpienie prof. dr hab. Magdaleny Szafranek – prawniczki, socjolożki, profesorki Uniwersytetu Warszawskiego, przewodniczącej Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego, cenionej ekspertki w dziedzinie praw dziecka, prawa rodzinnego i sprawiedliwości naprawczej.

Profesor Szafranek przedstawiła najważniejsze założenia projektowanego Komentarza oraz zaproponowała jego uzupełnienia – m.in. w zakresie wzmocnienia pozycji dziecka w procedurach, zapewnienia mu efektywnej reprezentacji prawnej oraz podkreślenia roli edukacji prawnej i wsparcia psychologicznego.

Jej wystąpienie zyskało duże uznanie uczestników i stało się punktem wyjścia do dalszej merytorycznej dyskusji.

Rekomendacje i wpływ na prawo krajowe

Wnioski z seminarium zostały zawarte w oficjalnej opinii UNICEF Polska skierowanej do Komitetu Praw Dziecka ONZ. Dokument ten ma istotne znaczenie dla kształtowania kierunków zmian w przepisach krajowych – w szczególności w zakresie standardów postępowania z udziałem dziecka.

Dla każdego, kto pracuje z dziećmi w procedurach prawnych – jako sędzia, adwokat, psycholog, kurator, pedagog czy mediator – Komentarz Ogólny nr 27 powinien być ważnym punktem odniesienia.

Wspólny cel: system sprawiedliwości przyjazny dziecku

Udział w tym wydarzeniu był dla mnie ważnym doświadczeniem zawodowym. Pokazał, jak wiele środowisk pracuje na rzecz systemu sprawiedliwości, który uwzględnia potrzeby dzieci – nie tylko w teorii, ale i w codziennej praktyce. Wierzę, że wdrażanie tych standardów to obowiązek, ale też szansa na głęboką, systemową zmianę.

📄 Dziękuję UNICEF Polska za zaproszenie i możliwość udziału w tym istotnym spotkaniu. To kolejny krok w kierunku budowania wymiaru sprawiedliwości, który realnie służy dzieciom.