Lis20
Rola oświaty w ochronie dzieci przed przemocą – wsparcie prawne dla szkół i nauczycieli
Miałam przyjemność wystąpić jako prelegentka podczas Ogólnopolskiej Konferencji „Adwokat dla oświaty – wyzwania współczesnej edukacji”, zorganizowanej przez Sekcję Prawa Oświatowego oraz Sekcje Praktyków Prawa Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. Przedstawiłam tam referat pt. „Od reakcji do wsparcia – nauczyciel wobec przemocy i ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich”
To właśnie placówki oświatowe – nauczyciele, pedagodzy, psychologowie oraz dyrektorzy – są najbliżej ucznia i najczęściej jako pierwsze dostrzegają sygnały krzywdzenia.
Według badań Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę aż 79% dzieci w Polsce doświadczyło w swoim życiu przemocy lub zaniedbania.
Ten jeden fakt pokazuje, że szkoła nie może być biernym obserwatorem – musi być świadomym, empatycznym i dobrze przygotowanym uczestnikiem systemu ochrony dziecka.
Cztery filary skutecznej reakcji: uważność, empatia, zdrowy rozsądek i konsekwencja
W swoim wystąpieniu podkreślałam, że edukacja ma ogromną moc w przeciwdziałaniu przemocy, jeśli opiera się na czterech fundamentach:
-
uważności na sygnały krzywdzenia,
-
empatii w kontakcie z dzieckiem,
-
zdrowym rozsądku w analizie sytuacji,
-
konsekwencji w działaniu i przestrzeganiu procedur.
To wartości, które pozwalają szkole działać nie tylko wychowawczo, ale przede wszystkim odpowiedzialnie i skutecznie.
Szkoła jako podmiot chroniący dziecko – realne narzędzia prawne
Podczas konferencji mówiłam również o tym, jak ważne jest, aby szkoły znały i wykorzystywały narzędzia, które daje im prawo.
Placówka oświatowa:
✔️ może wszcząć procedurę „Niebieskiej Karty”
Nie potrzebuje dowodu ani pewności – wystarczy uzasadnione podejrzenie przemocy wobec ucznia.
To często pierwszy krok, który pozwala zatrzymać krzywdzenie.
✔️ ma przedstawiciela w zespole interdyscyplinarnym
Dzięki temu szkoła uczestniczy w planowaniu i monitorowaniu pomocy rodzinie.
✔️ może składać wgląd w sytuację rodziny
Gdy zachowanie ucznia wskazuje na trudną sytuację domową, zaniedbanie, przemoc, konflikt okołorozwodowy lub silny stres — szkoła ma prawo poinformować odpowiednie instytucje, zanim dojdzie do dalszej eskalacji.
✔️ może uczestniczyć w grupach diagnostyczno-pomocowych
To ważny element procedury, pozwalający na wspólne ustalenie zakresu ochrony i działań wspierających.
✔️ może wspierać sądy w sprawach rodzinnych
Szkoła często jest kluczowym źródłem informacji przy:
-
ustalaniu miejsca pobytu dziecka,
-
określaniu kontaktów z rodzicami,
-
ocenie funkcjonowania dziecka po rozstaniu rodziców,
-
analizie, czy dziecko doświadcza konfliktu lojalnościowego.
Szkoła to pierwsza linia bezpieczeństwa dziecka
Jako adwokat od lat pracujący w obszarze prawa rodzinnego i przeciwdziałania przemocy domowej doskonale wiem, jak ogromne znaczenie ma stanowisko szkoły, jej uważność, konsekwencja i współpraca instytucjonalna. To od reakcji osób zatrudnionych w placówkach oświatowych często zależy, czy dziecko otrzyma ochronę na czas.
Dlatego moja kancelaria oferuje placówkom oświatowym:
-
szkolenia z przeciwdziałania przemocy domowej,
-
warsztaty dotyczące procedury „Niebieskiej Karty”,
-
szkolenia dla nauczycieli i dyrektorów z zakresu interwencji i wsparcia uczniów doświadczających przemocy,
-
szkolenia z obszaru spraw rodzinnych, w tym kontaktów z rodzicami, konfliktów okołorozwodowych i rozpoznawania kryzysów rodzinnych..
Edukacja naprawdę ma moc chronienia dzieci
Szkoła, która reaguje, dokumentuje, zgłasza i współpracuje, może zmienić bieg życia dziecka — zatrzymać przemoc, przerwać zaniedbanie i zapewnić bezpieczeństwo wtedy, gdy potrzebne jest ono najbardziej.
A moja kancelaria pozostaje gotowa, by przygotować kadrę oświatową do wykonywania tej niezwykle odpowiedzialnej roli.
Adwokat Karolina Marszałek (d. Hildebrand) pochodzi z rodziny o wieloletnich tradycjach prawniczych. Ukończyła studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie i obroniła pracę magisterską pod tytułem „Postępowanie odrębne w sprawach o rozwód". Od 2013 roku jest członkiem Izby Adwokackiej w Warszawie. W trakcie studiów i aplikacji adwokackiej zdobywała doświadczenie zawodowe w renomowanych kancelariach adwokackich oraz udzielała porad prawnych jako wolontariuszka. Po zdanym egzaminie adwokackim rozpoczęła praktykę prawniczą w ramach własnej Kancelarii Adwokackiej. Prywatnie jest kochającą mamą i żoną, uwielbia spędzać czas z rodziną i podróżować.
Karolina Marszałek
