Z dniem dzisiejszym wchodzą w życie bardzo ważne zmiany dotyczące art. 209 k.k. przestępstwa uchylania się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego.

Dotychczas przepis penalizował zachowanie dłużnika alimentacyjnego polegające na uporczywym uchylaniu się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to narażenie jej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Ministerstwo Sprawiedliwości podczas prezentacji projektu zmian wskazało, że prawie połowa postępowań wszczętych wobec rodziców uporczywie uchylających się od płacenia alimentów została umorzona. Przy czym podstawą 20 % umorzeń było uznanie, że postępowanie tych osób nie zawiera znamion czynu zabronionego. Obok przyczyn obiektywnych, jak zwyczajny brak pieniędzy u dłużnika, powodem umorzenia postępowania było często płacenie alimentów w niewielkiej części, co powoduje, że nie jest zrealizowane znamię uporczywości, albo np. matka utrzymująca dziecko uprawnione do alimentów pracuje, a więc nie jest zrealizowane znamię narażenia na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych [źródło: https://ms.gov.pl/pl/informacje/news,8930,skuteczne-egzekwowanie-alimentow.html].

Obecnie przestępstwo popełnia ten, kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące.

Dodatkowo wprowadzono typ kwalifikowany, zgodnie z którym w przypadku narażenia osoby uprawnionej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych można zostać pozbawionym wolności nawet do lat 2.

Ściganie przestępstwa niealimentacji w dalszym ciągu następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.

Dłużnicy alimentacyjni uzyskali jednak możliwość uniknięcia odpowiedzialności karnej, jeżeli uiszczą w całości zaległe alimenty przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego. Ponadto obecnie Sąd ma możliwość odstąpienia od wymierzenia kary, jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego sprawca przestępstwa określonego w art. 209 § 1a uiścił w całości zaległe alimenty jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary.

Jestem głęboko przekonana, że wprowadzone zmiany pomogą skutecznie egzekwować obowiązek alimentacyjny.

Zapraszam do kontaktu z moją kancelarią wszystkich tych, którzy nie mogą wyegzekwować zaległych alimentów, jak i tych, którzy są obciążeni zbyt wysokimi alimentami i nie są w stanie ich dłużej płacić.

Pozdrawiam,
Adwokat Karolina Marszałek